[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 1 - ( 6-1396 ) ::
جلد 6 شماره 1 صفحات 74-89 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیرات نوزمینساخت بر تغییرات مورفولوژیک حوضه‌های زهکشی سواحل مکران، جنوب شرق ایران
ابوالقاسم گورابی ، کامیار امامی
استادیار دانشگاه تهران دانشگاه تهران
چکیده:   (518 مشاهده)
فرورانش صفحه عمان به زیر پوسته ایران موجب پیدایش کمربند برافزایشی زمین‌ساختی فعال مکران شده است. الگوی تغییرات مکانی-فضایی زمین‌ساختی مکران را می‌توان؛ با بررسی لندفرم‌های این ناحیه و ازجمله اندازه­گیری‌ شاخص‌های ژئومورفیک مشخص کرد. در این پژوهش با محاسبه کمیت‌های مورفوتکتونیک حوضه‌ها (شکل، طول، تقارن و عدم تقارن و ... حوضه؛ تراکم و نسبت انشعاب و ... شبکه زهکشی؛ نسبت مساحت و طول رده­ آبراهه­ها) در حوضه‌های زهکشی جگین، سدیج، کهیر و باهوکلات، الگوی رفتاری حوضه‌ها به نیروهای نوزمینساختی مشخص‌شده‌اند. استخراج شاخص­ها و مقایسه کمی مکانی آن‌ها با استفاده از داده­های توپوگرافی(مدل‌های رقومی ارتفاعی) و نقشه­های زمین­شناسی در قالب مدل‌های موجود در نرم­افزارها صورت گرفته است. علاوه بر شاخص­های متداول عدم تقارن آبراهه(AF)، ناهنجاری (a) و تراکم ناهنجاری سلسله مراتبی(Ga)، تقارن توپوگرافی عرضی(T)، پیچناکی رودخانه(S)، شکل حوضه (BS) از شاخص­های سطحی نسبت مساحت رده و طول آبراهه­ها نیز جهت ارزیابی کنش- واکنش زمین‌ساخت- فرم حوضه‌ها استفاده‌شده‌اند. نتایج کمی حاصل نشان می‌دهند که: حوضه جگین بر اساس میزان ناهنجاری در تقارن و شکل حوضه‌؛ حوضه باهوکلات بر اساس ناهنجاری‌های سلسله مراتبی (a) و تراکم سلسله مراتبی، و توپوگرافی عرضی؛ و حوضه کهیر بر اساس پیچناکی دارای بیشترین فعالیت تکتونیک هستند.  دلیل ناهنجاری شاخص‌ها در حوضه­ها را می‌توان ناشی از عملکرد تکتونیک فعال بر منطقه دانست. با تأثیر پذیرفتن پارامترهای زمین­شناسی و  ایجاد آنومالی‌های تکتونیک، جنس زمین تغییریافته و فرسایش  در حوضه­ها دگرگون خواهد شد. اما بر اساس شاخص نسبت مساحت رده­ها و طول آبراهه­ها حوضه باهوکلات بیشترین فعالیت زمین‌ساختی را دارد. بنابر نسبت مساحت رده آبراهه­ها، طول آبراهه­ها و شاخص تقارن توپوگرافی میزان تغییر شکل زمین‌ساختی کمربند برافزایشی مکران از غرب به شرق افزایش می‌یابد. این در صورتی است که، شاخص عدم تقارن آبراهه روندی کاهشی داشته و سایر شاخص­ها در جهت غربی-شرقی الگوی خاصی را  نداشته و بسته به حوضه موردنظر متفاوت هستند. 
واژه‌های کلیدی: مورفوتکتونیک، مساحت رده آبراهه، سواحل مکران، جگین، باهوکلات
متن کامل [PDF 2282 kb]   (193 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۷/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۶/۷/۱۵ | انتشار: ۱۳۹۶/۷/۱۵
فهرست منابع
1. بهرامی، شهرام و سیاوش، شایان (1392). بررسی تأثیر تکتونیک در ویژگی¬های مورفومتریک شبکه زهکشی و سطوح مثلثی شکل طاقدیس دنه خشک، تحقیقات جغرافیایی، سال 28، شماره 110، پاییز 1392، صص 179-210.
2. بهرامی، شهرام، محمد معتمدی راد و الهه اکبری(1392)، بررسی تأثیر تکتونیک در ویژگی¬های کمی شبکه زهکشی(مطالعه موردی: چهار حوضه زهکشی در شمال شرق ایران). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال سوم، شماره دوازدهم، تابستان 1392، صص 85-102.
3. بزی، عزیزاله، نسیم الیاس¬پور و ناصر شهرکی(1391)، بررسی لرزه‌خیزی سواحل مکران و ارتباط آن با گسل¬های منطقه. اولین همایش ملی توسعه سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران.
4. محمود علایی طالقانی، ژئومورفولوژی ایران، چاپ ششم، 1394، انتشارات قومس.
5. گورابی، ابوالقاسم.(1395)، تکتونیک فعال زمین‌لرزه‌ها، بالاآمدگی و چشم¬انداز(ترجمه)، تهران، نشر انتخاب
6. گورابی، ابوالقاسم و فاطمه کیارستمی(1394). ارزیابی زمین‌ساخت حوضه¬های آبریز با استفاده از اختصاصات ژئومورفولوژیک در قالب الگوی TecDEM (موردمطالعه: حوضه آبریز رودک در شمال شرق تهران). پژوهش¬های جغرافیای طبیعی، دوره 47، شماره 3، پاییز 1394، صص 465-479.
7. عزتی، مریم و مریم آق آتابای(1393). تحلیل زمین‌ساخت فعال حوضه¬ی بجنورد با کمک شاخص¬های مورفوتکتونیکی. پژوهش-های ژئومورفولوژی کمی، سال دوم، شماره 4، بهار 1393، صص 130-144.
8. معتمد، احمد و محمدرضا غریب رضا(1387). تکامل مکران ساحلی، طی کواترنر پسین، پژوهش¬های جغرافیایی، شماره 64، تابستان 1387، صص 77-87 .
9. حاجي علي بيگي، حسین(1380). مورفوتكتونيك حوضة تهران. پایان‌نامه كارشناسي ارشد. تهران: دانشگاه شهيد بهشتي.
10. مددی، عقیل، محمدحسين رضايي مقدم و عبدالحميد رجائي (1383)، تحليل فعاليت‌هاي نئوتكتونيك با استفاده از روش‌هاي ژئومرفورلوژي در دامنه‌هاي شمال غربی تالش (باغروداغ). مجله پژوهش¬های جغرافیایی، شماره 48، صص 123- 138.
11. کرمی، فریبا (1388). ارزيابي ژئومورفيك فعالیت‌های تكتونيكي در حوضه زهكشي سعيد آبادچاي. مجله پژوهش¬های جغرافیایی، شماره 69، صص 67-82 .
12. جامی، محسن، محمد یاسر رادان کوهپایی، سید حسین میرزینلی یزدی و عیوض کاظمی، (1390). هندسه فرکتالی گسل‌ها و لرزه‌خیزی در جنوب شرق ایران (مکران). اولین همایش ملی توسعه سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران.
13. یمانی، مجتبی (1377)، علل تغییر مسیر دوره¬ای رودخانه¬ها در روی دلتاهای شرق جلگه ساحلی مکران. پژوهش¬های جغرافیایی، شماره 35، صص34-56.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Neotectonics influences on morphological variations of Makran costal basins, SE Iran. ژئو کمی. 2017; 6 (1) :74-89
URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-818-fa.html

گورابی ابوالقاسم، امامی کامیار. تأثیرات نوزمینساخت بر تغییرات مورفولوژیک حوضه‌های زهکشی سواحل مکران، جنوب شرق ایران. پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی. 1396; 6 (1) :74-89

URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-818-fa.html



دوره 6، شماره 1 - ( 6-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمّی Quantitative Geomorphological Researches
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3638