[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 5، شماره 1 - ( 6-1395 ) ::
جلد 5 شماره 1 صفحات 181-190 برگشت به فهرست نسخه ها
پتانسیل سیل‌خیزی حوضه‌های آبریز استان کردستان با به‌کارگیری شاخص‌های مورفومتری و تحلیل‌های آماری
هادی نیری ، ممند سالاری، اسرین میرزا مرادی
استادیار دانشگاه کردستان
چکیده:   (3942 مشاهده)

سیل یکی از مهم‌ترین مخاطرات تهدیدکننده جامعه بشری محسوب می­شود. در دهه­های اخیر با افزایش جمعیت و تغییر اقلیم اثرات این مخاطره بیشتر شده است. مطالعه ویژگی­های حوضه­ها که میزان سیل­خیزی با آن در ارتباط است می­تواند به مدیریت صحیح این مخاطره کمک نماید. استان کردستان با اقلیم نیمه‌خشک و تغییر­پذیری زیاد بارش از پتانسیل بالایی برای این مخاطره برخوردار است. در این مقاله پتانسیل سیل­خیزی حوضه­های استان کردستان شامل حوضه­های قرارگرفته در داخل استان و مشترک با استان­های مجاور با استفاده از شاخص‌های مورفومتری و هیدروگرافی محاسبه گردید. با این هدف و بر اساس عوامل توپوگرافی و هیدرولوژی سطحی 18 حوضه شناسایی و مورد ارزیابی قرار گرفتند. در ادامه پژوهش آبراهه­ها بر اساس روش استرالر طبقه‌بندی و سپس 12 پارامتر شاخص در ارتباط با سیل‌خیزی شامل طول حوضه، تراکم زهکشی، نسبت انشعاب، فراوانی آبراهه­ها، طول جریان سطحی، ضریب فرم حوضه، شکل حوضه، ضریب کشیدگی، ضریب گردی، ضریب فشردگی، نسبت بافت و مساحت برای تمام حوضه­ها محاسبه گردید. از نرم‌افزارهای GIS و Excel به‌منظور تسهیل محاسبات و استخراج داده­ها و SPSS برای طبقه‌بندی و نیز استاندارد کردن داده­ها استفاده شد. نتایج نشان داد که حوضه‌های آبخیز موردمطالعه بر اساس پارامترهای موردمطالعه در دو خوشه قرار می­گیرند. به ترتیب خوشه 1 دارای 11 حوضه شامل حوضه­های بیجار، گل­تپه، تپه اسماعیل، بوکان، رزاب، سقز، انگوران، قروه، سنندج، تکاب و شاهین­دژ و خوشه 2 دارای 7 حوضه شامل حوضه­های پاوه، سردشت، بانه، روانسر، کامیاران، مریوان و قزلچه می­باشد. همچنین نتایج مقایسه­ای بیانگر قرارگیری حوضه­های خوشه 1 در شرق و حوضه­های خوشه 2 در غرب محدوده موردمطالعه است. مجموع برآوردها و تحلیل­های آماری نشان­دهنده پتانسیل سیل­خیزی بیشتر حوضه­های شرقی با وجود بارندگی بیشتر حوضه­های غربی است که دلیل بارز آن ناشی از شرایط توپوگرافی، پوشش گیاهی و لیتولوژیکی خاص حوضه­های شرقی است. 

واژه‌های کلیدی: سیل‌خیزی، مورفومتری، شاخص‌های آماری، استان کردستان.
متن کامل [PDF 582 kb]   (1014 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۷/۱۷ | پذیرش: ۱۳۹۵/۷/۱۷ | انتشار: ۱۳۹۵/۷/۱۷
فهرست منابع
1. احمدی، حسن و سمیه طاهری، ۱۳۸۸، اهمیت آنالیزهای مورفومتریک جهت بدست آوردن مناطق با پتانسیل آب‌های زیرزمینی با کنترل ساختمان زمین (مطالعه موردی: حوزه آبخیز تسوج)، پنجمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، کرج، انجمن آبخیزداری ایران.
2. بزرگمهر. کیا. 1389، بررسی استفاده از متغیرهای مورفومتری حوزه‌های آبریز در تحلیل منطقه‌ای سیلاب (مطالعه موردی: حوزه‌های آبریز سردآبرود، چالوس و کورکورسر)، فصلنامه علوم و فنون منابع طبیعی، سال پنجم، شماره 4.
3. ثروتی، محمدرضا. اکبر رستمی و فاطمه خدادادی. 1390، امکان‌سنجی وقوع سیل در حوضه آبخیز لیلان چای (مراغه) به روش CN، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی-پژوهشی، سال هشتم، شماره 32.
4. حیدری، محمدطالب. 1385، مطالعه موردی 2 نوع سیل در استان کردستان و پیشنهاد به‌کارگیری الگوی موفق مدیریت سیل 91 مرداد کردستان برای کاهش خسارات سیل، اولین همایش منطقه‌ای بهره‌برداری از منابع آب حوضه‌های کارون در شهر زاینده‌رود.
5. رضوی، احمد. 1387. اصول تعیین حریم منابع آب، چاپ اول، انتشارات دانشگاه صنعت آب و برق تهران. زاهدی، مجید و مریم بیاتی خطیبی. 1387. هیدرولوژی، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران.
6. دارابی، حمید. کریم سلیمانی، کاکا شاهدی و میرحسن میریعقوب¬زاده.1391. طبقه¬بندی زیر حوضه‌ها براساس پارامترهای مورفومتریک با استفاده از تحلیل¬های خوشه¬ای در حوضه آبخیز پل دوآب شازند، نشریه دانش آب‌وخاک، جلد 22، شماره 4.
7. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، دفتر امور فنی تدوین معیارها. (1380) راهنماي مهار سیلاب رودخانه (روش سازه‌ای)، نشریه‌ی شماره‌ی 242.
8. شعبانلو، سعید. حسين صدقی، بهرام ثقفيان و حبيب موسوي جهرمي، 1387، پهنه‌بندی سيلاب در شبکه رودخانه‌های استان گلستان با استفاده از GIS. مجله پژوهش آب ايران، سال دوم، شماره سوم.
9. عبدی، پرویز. 1385. بررسی پتانسیل سیل‌خیزی حوضه زنجان رود با روش سیستم اطلاعات جغرافیایی، کمیته آبیاری و زهکشی، کارگاه فنی همزیستی با سیلاب.
10. علیزاده. امین، 1388، اصول هیدرولوژی کاربردی، چاپ 26، دانشگاه امام رضا، 87 ص.
11. نجف قلی، محمود عرب خدري و علیرضا غفاري،1383. بررسی تأثیر برخی ویژگی هندسی آبخیزها در سیلاب‌های حداکثر لحظه‌ای با دوره برگشت‌های مختلف. مجله پژوهش و سازندگی، شماره 61 . صفحه‌های 2 تا 10.
12. فریفته، جمشید، 1370، تحلیل‌های کمی در ژئومورفولوژی (ترجمه)، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
13. قنواتی، عزت‌الله. 1382. مدل ژئومورفولوژیکی سیلاب در حوضه‌ی گاماسیاب، تحقیقات جغرافیایی، شماره‌ی 18، صص. 182-174.
14. مقیمی، علی. سید رضا موسوی حرمی. احمد معتمد و حسن احمدی،1388، بررسی تأثیر متغیرهای مورفومتری حوضه بر روی دبی حداکثر سیل در حوضه آبریز رودخانه چالوس با استفاده از روش آماری و مدل¬های ریاضی. فصلنامه زمین و منابع واحد لاهیجان، شماره اول سال دوم 2، پیاپی 5.
15. مهدوی، محمد، 1386. هیدرولوژی کاربردی، جلد دوم، چاپ 5، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


نیری هادی، سالاری ممند، میرزا مرادی اسرین. پتانسیل سیل‌خیزی حوضه‌های آبریز استان کردستان با به‌کارگیری شاخص‌های مورفومتری و تحلیل‌های آماری. پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی. 1395; 5 (1) :181-190

URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-637-fa.html



دوره 5، شماره 1 - ( 6-1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمّی Quantitative Geomorphological Researches
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3638