[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 3، شماره 3 - ( 12-1393 ) ::
جلد 3 شماره 3 صفحات 38-52 برگشت به فهرست نسخه ها
مدل‌سازی و پهنه‌بندی رفتار بیابان‌ براساس پارامترهای ژئومورفولوژیکی (مطالعه موردی: حوضه کویر حاج علی قلی)
سید حجت موسوی
استاديار دانشگاه کاشان
چکیده:   (8269 مشاهده)
روند فزاینده بیابانی‌زایی در اقصی نقاط ایران، یکی از جدّی‌ترین معضلات زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی است که کنترل آن از دغدغه‌های ملی محسوب می‌گردد. بنابراین ارزیابی عوامل موثر، شناسایی دامنه تاثیر آنها و مدل‌سازی رفتار بیابان می‌تواند در پیش‌بینی روند آتی و جلوگیری از گسترش بیابان‌زایی مفید واقع شود. لذا هدف از این پژوهش مدل‌سازی ژئومورفولوژیکی و پهنه‌بندی رخداد بیابان‌زایی حوضه کویر حاج علی قلی با استفاده از مدل‌های آماری و تکنیک سیستم اطلاعات جغرافیایی است. بدین منظور ابتدا لایه‌های رقومی پارامترهای ژئومورفولوژی نظیر جنس مواد، واحدهای ژئومورفیک، کلاس‌های فرسایشی، طبقات ارتفاعی، شیب و جهت شیب تهیه، و با لایه بیابان‌زایی منطقه تلاقی داده شد. پس از تشکیل پایگاه داده از طریق محاسبه مساحت واحدهای همگن، مبادرت به رابطه‌سنجی بین پارامترهای ژئومورفیک و طبقات بالفعل بیابان‌زایی گردید و مقادیر برآورد شده‌ی ضریب تبیین به عنوان دامنه تاثیر پارامترها در فرایند تخریب اراضی لحاظ گردید. نهایتاً جهت پهنه‌بندی رخداد بیابان‌زایی، لایه‌های رستری پارامترها براساس دامنه تاثیر و مدل گام به گام بایکدیگر تلفیق، و نتایج مورد ارزیابی دقت قرار گرفت. نتایج دربردارنده نقشه پهنه‌بندی منطقه مطالعاتی از پهنه خیلی شدید تا پهنه فاقد بیابان‌زایی می‌باشد، بطوریکه پهنه بیابان‌زایی خیلی شدید وسعتی معادل 32/482 کیلومتر‌مربع (75/65 درصد) از تخریب اراضی فعلی را به خود اختصاص داده و امکان افزایش مساحت تا 85/2412 کیلومتر‌مربع را دارد. پهنه بیابان‌زایی شدید نیز که 47/184 کیلومتر‌مربع (14/25 درصد) از وسعت تخریب اراضی فعلی را در برگرفته، می‌تواند تا 92/3023 کیلومتر‌مربع توسعه یابد. نتایج حاصل از اعتبارسنجی مدل و نقشه پهنه‌بندی، روند نزولی شاخص ارزیابی دقت را از پهنه خیلی شدید به پهنه فاقد بیایان-زایی نشان داده و بیانگر دقت لازم می‌باشد. در مجموع حوضه کویر حاج علی قلی از منظر تخریب اراضی بر مبنای پارامترهای ژئومورفیک یک اکوسیستم ناسالم بوده و دارای رفتار ناهنجار است که تنش‌های ناشی از افزایش رخداد بیابان‌زایی را می‌توان عامل اصلی ناسالمی سیستم و ناهنجاری رفتار آن برشمرد.
واژه‌های کلیدی: بیابان‌زایی، مدل‌سازی ژئومورفولوژیکی، پهنه‌بندی، رفتار بیابان، کویر حاج علی قلی.
متن کامل [PDF 2265 kb]   (1446 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۴/۳/۶ | پذیرش: ۱۳۹۴/۳/۶ | انتشار: ۱۳۹۴/۳/۶
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


موسوی سید حجت. مدل‌سازی و پهنه‌بندی رفتار بیابان‌ براساس پارامترهای ژئومورفولوژیکی (مطالعه موردی: حوضه کویر حاج علی قلی). پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی. 1393; 3 (3) :38-52

URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-391-fa.html



دوره 3، شماره 3 - ( 12-1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمّی Quantitative Geomorphological Researches
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3742