[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 5، شماره 4 - ( 3-1396 ) ::
جلد 5 شماره 4 صفحات 159-175 برگشت به فهرست نسخه ها
تهیه نقشه خطر سیل مبتنی بر انرژی جریان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مطالعه موردی: رودخانه نکا
محمد کریمی فیروزجائی، عطا اله عبدالهی کاکرودی ، محمدرضا جلوخانی نیارکی
استادیار
چکیده:   (1461 مشاهده)

ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎور رودخانه‌ها ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص، ﻓﻀﺎﻫﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟیتهای اﻗﺘـﺼﺎدی ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ­ﺷﻮﻧﺪ، ﻫﻤﻮاره در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب­ها ﻗﺮار دارﻧﺪ. ازاین‌رو در اﻳـﻦ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﭘﻴﺸﺮوی، ارتفاع و خصوصیات سیلاب در دوره ﺑﺎزﮔـﺸﺖﻫـﺎی مختلف ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨه‌ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺻﻮرت ﻣﻲ­ﮔﻴﺮد، ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻓﺮاوان ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. رودخانه نکارود با توجه به شرایط خاص حوضه آبریز و تغییر ناگهانی شیب از مناطق مرتفع به جلگه ساحلی در چند دهه اخیر شاهد سیل­های متعدد و ویرانگری بوده، که اثرات جبران‌ناپذیر اقتصادی در این منطقه بجا گذاشته است. هدف از این تحقیق تهیه نقشه خطر سیل برای قسمتی از رودخانه نکارود می­باشد. برای این منظور با تلفیق سیستم تحلیل رودخانه مرکز مهندسی هیدرولوژیکی(HEC-RAS) با سیستم اطلاعات جغرافیایی پهنه عمق و سرعت سیل این رودخانه برای دوره‌های بازگشت 200-100-50-25-10-5 ساله مدل‌سازی شده است. به‌منظور دستیابی به تابع مناسب برای پهنه­بندی خطر جریان از ویژگی انرژی جریان برحسب تغییرات عمق و سرعت استفاده‌شده است. بر اساس آن نقشه خطر سیل به‌دست‌آمده و مناطق با درجات مختلف خطر ازنظر انرژی جریان طبقه­بندی و تجزیه‌وتحلیل شده است. نتایج بیانگر آسیب‌پذیر بودن منطقه در برابر سیل با دوره بازگشت بالاتر از 25 سال می­باشد. با افزایش زمان دوره بازگشت­های سیل، سطح منطقه تحت تأثیر سیل افزایش می­یابد. با استفاده از تابع خطر به‌دست‌آمده مناطق تحت تأثیر سیل به پنج گروه خطر نسبی کم، متوسط، زیاد، نسبتاً زیاد و فوق­العاده طبقه‌بندی‌شده است. در تمام دوره بازگشت­ها بیشترین مساحت تحت پوشش ازلحاظ میزان خطر از نوع خطر نسبی بسیار زیاد می­باشد. نتایج پژوهش ضرورت برنامه­ریزی و مدیریت راهکارهای حفاظتی جهت کاهش خسارات ناشی از سیل را نمایان می‌سازد. این پژوهش به‌وضوح نشان می­دهد که سیستم اطلاعات جغرافیایی یک محیط مناسب برای تجزیه‌وتحلیل و تهیه نقشه خطر سیل فراهم می­کند.

واژه‌های کلیدی: سیل، نقشه خطر، سیستم اطلاعات جغرافیایی، نکارود.
متن کامل [PDF 1234 kb]   (617 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۳/۲۹ | پذیرش: ۱۳۹۶/۳/۲۹ | انتشار: ۱۳۹۶/۳/۲۹
فهرست منابع
1. افشین یدالله، 1373، رودخانه¬های ایران. وزارت نیرو.
2. جوان پوریا، محمدرضاپور محمود و میرزایی مهدی، 1392، پهنه¬بندی خطر سیل گرفتگی توسط معادله انرژی جریان و سیستم اطلاعات جغرافیایی، آب و فاضلاب، دوره 24، شماره 3، ص 111-101.
3. حسین¬زاده علی، 1383، پهنه¬بندی سیلاب با استفاده از مدل هیدرولیکی HEC-RAS در محیط GIS (مطالعه موردی: لاین-سو کلات نادر)، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ص 101-1
4. سازمان آب منطقه ای مازندران، 1368، گزارشی در مورد وضعیت هیدرولوژیکی رودخانه نکا در دشت جنوب گرگان.
5. شهرام درخشان، وحید غلامی و ادریس تقوی سلیمی، 1389، شبیه سازی رفتار هیدرولیکی رودخانه های گوهررود و سیاه رود با سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل هیدرولیکی HEC-RAS، دوره 16، شماره 19، ص 79-65.
6. غريب معصومه، مساعدي ابوالفضل، نجفي نژاد علي و يخكشي محمدابراهيم، 1386، پهنه بندي خطر و ارزيابي خسارت سيل (مطالعه موردي محدوده رودخانه قره چاي در حومه شهر راميان)، منابع طبیعی ایران، دوره 60، شماره 3، ص 797-785.
7. غفاری گلاله و امینی عطااله، 1389، مديريت دشت هاي سيلابي با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) (مطالعه موردي رودخانه قزل اوزن)، فضای جغرافیایی، دوره 10، شماره 32، ص 134-117.
8. غلامی و همکاران، 1384، پهنه بندی خطر سیل با بکارگیری نرم افزار HEC-RAS و سامانه اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: رودخانه هراز)، کنفرانس بین المللی بلایای طبیعی. ص 80-68
9. يماني مجتبي، توراني مريم و چزغه سميرا، 1391، تعيين پهنه هاي سيل گير با استفاده از مدل HEC-RAS (مطالعه موردي: بالادست سد طالقان از پل گلينک تا پل وشته)،‎ جغرافیا و مخاطرات طبیعی، دوره 1، شماره 1، ص 16-1.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Preparing a flood risk map based on the flow energy by using geographical information system Case study: Nekaroud River . ژئو کمی. 2017; 5 (4) :159-175
URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-765-fa.html
کریمی فیروزجائی محمد، عبدالهی کاکرودی عطا اله، جلوخانی نیارکی محمدرضا. تهیه نقشه خطر سیل مبتنی بر انرژی جریان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مطالعه موردی: رودخانه نکا . پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی. 1396; 5 (4) :159-175

URL: http://geomorphologyjournal.ir/article-1-765-fa.html

دوره 5، شماره 4 - ( 3-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمّی Quantitative Geomorphological Researches
Persian site map - English site map - Created in 0.052 seconds with 805 queries by yektaweb 3509